Het spreekwoord “wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in” waarschuwt dat iemand die een ander kwaad probeert te doen, daar uiteindelijk zelf de gevolgen van kan ondervinden.
De letterlijke beeldspraak
Wie in de grond een diepe kuil graaft en die niet afschermt, kan er zelf in vallen. In figuurlijke zin staat de kuil voor een plan, truc of valstrik die tegen de bedenker keert.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
Iemand verspreidt een gerucht om een collega in een slecht daglicht te zetten, maar anderen ontdekken dat het verhaal verzonnen is. De verspreider kan dan zelf zijn vertrouwen en reputatie verliezen.
Een les over eerlijkheid
Het spreekwoord moedigt aan om problemen rechtstreeks en eerlijk op te lossen. Wraak of manipulatie lijkt soms snel te werken, maar kan later nieuwe problemen veroorzaken.
Vergelijkbare uitdrukkingen
In het Engels klinkt een vergelijkbare gedachte als “what goes around comes around”. Ook “boontje komt om zijn loontje” verwijst naar gevolgen van eigen gedrag.
Kort samengevat: een kwaad plan kan zich tegen de bedenker keren.